TUỔI DẬY THÌ (Kỳ 1)

Dậy thì là giai đoạn cơ thể và cảm xúc của bé phát triển nhanh chóng, báo hiệu sắp đến tuổi trưởng thành. Suốt giai đoạn này, cơ thể tăng trưởng nhanh, sản sinh hoóc-môn chuẩn bị cho quá trình sản dục. Điều đó không có nghĩa là có thể làm cha, làm mẹ, mà dậy thì chỉ là biểu hiện không còn là trẻ con nhưng chưa là người lớn, dẫn đến một cảm giác bồn chồn, trông mong xen lẫn buồn rầu.

Nhân loại bắt đầu dậy thì ở độ tuổi 8-16 và ngày càng sớm hơn. Nghiên cứu của ĐH Sydney, Aus 11/2016 ghi nhận phát dục dậy thì không cá biệt bắt đầu từ 5-8 tuổi. Nguyên nhân dậy thì ngày càng sớm đến từ việc sử dụng hóa chất, thậm chi hoóc môn hóa học, chất kích thich tăng trưởng ồ ạt vô tội vạ trong trồng trọt, chăn nuôi.

1/. DIỄN BIẾN SINH LÝ

Bắt đầu dậy thì, thay đổi thấy rõ nhất là cơ thể phát triển nhanh, nhưng không phải các bộ phận cơ thể phát triển đồng bộ. Ngoài ra, còn có một số thay đổi khác.

– Dậy thì nam: Cơ quan sinh dục phát triển; xuất hiện lông nách, lông mu và lông mặt; giọng nói thay đổi; dương vật cương cứng ngoài ý muốn và xuất tinh ban đêm.

– Dậy thì nữ: Ngực phát triển, xuất hiện lông nách, lông mu; kinh nguyệt; vết rạn trên da; mụn và dị ứng; các “giấc mơ ẩm ướt”.

– Ở cả hai phái: đều có mùi cơ thể do mồ hôi và vi khuẩn gây ra.

Tất cả những biến đổi sinh lý này đều có thể được giải quyết ở VNBLOOD.

2/. DIỄN BIẾN TÂM LÝ 

– Hoóc-môn gia tăng làm cho hình thể thay đổi, hoóc-môn cũng ảnh hưởng đến cảm xúc, dễ có tâm trạng thay đổi thất thường.

– Một số bé rất tự ti, cảm tưởng như ai cũng đang quan sát và đánh giá mình, thấy khó chịu và ngượng ngùng, cảm tưởng là mình hơi bất thường. 

– Bé có cái nhìn hoàn toàn mới về người khác phái, một số bé lại cảm thấy thích người đồng giới. Đừng vội cho rằng bé là người đồng tính, những cảm xúc ấy từ từ biến mất trong hầu hết trường hợp.

– Con gái bước vào tuổi dậy thì, cha mẹ thường bị đẩy ra ngoài cuộc sống của chúng; các mối quan hệ bạn bè và vài thứ khác dường như quan trọng và tốn nhiều thời gian hơn.

– Cáu gắt, bẳn tính, đuổi theo suy nghĩ riêng tư, khước từ và có ý thoát ly sự chăm sóc của cha mẹ, thậm chí tranh cãi gay gắt.

– Bắt đầu có những rung động đầu đời, thậm chí yêu sớm. Rình rập cạnh việc yêu sớm là những mối nguy về quan hệ tình dục trước hôn nhân, ảnh hưởng đến việc học hành và đặc biệt là việc có thai ngoài ý muốn.

3/. KHẢ NĂNG VÀ ĐIỀU KIỆN TIẾP CẬN tuổi dậy thì của cha mẹ đối với con cái

– Xã hội đang phát triển tạo ra nhiều điều kiện để cha mẹ tiếp cận và hòa đồng với con cái hơn.

– Cha mẹ ngày càng có văn hóa, tư duy và tầm vóc tư tưởng lớn hơn, có thể tự học tập, lắng nghe và thấu hiểu con cái hơn thuận lợi cho mối dây ràng buộc gia đình bền chặt, tốt đẹp hơn.

– Tư liệu, sách báo về tuổi dậy thì đầy rẫy trên sách in, báo mạng. Việc trẻ và cha mẹ cùng tiếp cận bí ẩn của tuổi mới lớn ngày càng dễ dàng hơn, cha mẹ hiểu con hơn và con cái hiểu chính mình hơn, hiểu cha mẹ hơn.

4/. HƯỚNG TÁC ĐỘNG HIỆU QUẢ đến con cái ở tuổi dậy thì

– Hướng thượng: lựa chọn các câu danh ngôn, lời hay ý đẹp về cuộc sống, tình yêu, cách ứng xử, cách làm tăng giá trị bản thân… đóng khung treo khắp nhà. Mỗi lần cần nhắn nhủ điều gì với con, thì chọn một câu chuyện hay, xúc động khuyến khích con đọc. Đừng phàn nàn về con và cả nhà cũng không nên đả động gì đến những thay đổi bất thường của bé vì sẽ rất chóng qua.

– Hướng đến tư duy cộng đồng, mỗi dịp cuối tuần, nên duy trì một buổi đi câu, đi bơi hoặc đi xem phim với nhau. Thấy cả nhà ăn uống, nói chuyện vui vẻ, bé sẽ tham gia hào hứng lúc nào không biết.

– Cảm thông và rộng mở giữa cha mẹ và con cái, dạy chúng tỏ lộ cảm xúc, tâm sự với cha mẹ “như người lớn với nhau”. Đơn giản là công bằng, trao đổi thẳng thắn và hỏi ý kiến của cô gái dậy thì khi muốn thay đổi bất cứ thứ gì trong nhà. Làm bạn với bé và cả với bạn của chúng là cách tốt nhất để cha mẹ hòa vào tư duy con cái. Trò chuyện với trẻ đủ sớm : nói về kinh nguyệt hoặc những giấc mơ ướt sau khi trẻ đã trải qua nghĩa là đã quá muộn. Trả lời cho các bé các câu hỏi về cơ thể, chẳng hạn như sự khác biệt giữa các bé trai và gái và trẻ sơ sinh đến từ đâu. Nhưng không nên cung cấp quá nhiều thông tin, chỉ trả lời câu hỏi của chúng. Nếu bạn không biết câu trả lời, hãy giúp con bạn tìm câu trả lời từ một ai đó, như một người bạn hoặc bác sĩ tin cậy.

– Yêu đương : Cha mẹ thường quên mất đời sống tình cảm thời niên thiếu của chính mình, cứ suy từ mình hiện tại để dạy con nên nhiều khi không thể hiểu nổi con, chứ chưa nói đến có thể dạy dỗ, uốn nắn được chúng. Tình yêu của tuổi vị thành niên thường thoáng qua, nông nổi, mù quáng, là yêu kiểu lãng mạn, không dựa trên cơ sở nào.

Tình yêu đó không khác dòng nước chảy, càng ngăn chặn lại càng ào ạt dâng lên, cần phải xem cảm xúc yêu đương là phát triển tự nhiên bản năng tính dục của con người.

– Cảnh báo về những nguy hiểm xung quanh con.

Bảo vệ con gái dường như là một bản năng của người cha. Thực tình mà nói, người cha thế nào đi nữa, các cô con gái vẫn luôn trông đợi cảm giác an toàn từ người cha. Đó không phải chỉ là cảm tính, mà con gái luôn có thiên hướng hướng về cha như người bảo vệ mình. Hãy mạnh mẽ, trân trọng sự có mặt của con trong cuộc sống này đồng thời đảm bảo một cách chắc chắn rằng con gái biết ba của nó yêu nó thế nào.

– Giáo dục giới tính và sức khỏe sinh sản: Những kiến thức tối thiểu về giáo dục giới tính không thể chỉ trông đợi ở nhà trường mà chính người mẹ phải nói cho con biết. Nếu lảng tránh vì cho đó là chuyện khó nói hoặc không nên nói, tức là đã thả nổi việc tìm hiểu về những kiến thức đó cho con, để chúng tự đi tìm qua sách báo, tranh ảnh khiêu dâm hay những người lớn không đáng tin cậy.

(Còn tiếp)

Nguồn: Thầy Wambua Dominic, 5/2/2017.