SUY TĨNH MẠCH MẠN TÍNH CHI DƯỚI

Tĩnh mạch: là các mạch máu làm ống dẫn đưa máu nghèo ôxy của cơ thể trở về tim.

Có 3 loại tĩnh mạch ở các chi:

(i) tĩnh mạch nông nằm trong da và dưới da,

(ii) tĩnh mạch sâu nằm trong các nhóm cơ, 

(iii) tĩnh mạch xuyên kết nối hai loại trên.

Máu ở chân trở về tim chủ yếu qua đường các tĩnh mạch sâu. Bình thường máu tĩnh mạch trở về tim nhờ có: 

(i) Lực đẩy từ đông mạch, lực hút do tim co bóp; 

(ii) Áp lực âm trong lòng ngực hút máu về tim; 

(iii) Sự co bóp của các khối cơ cẳng chân (“bơm cơ”), ép vào các tĩnh mạch sâu và đẩy máu đi về tim; và (iv) Hệ thống van trong lòng tĩnh mạch, giữ không cho máu trào ngược dòng.

Khi có trục trặc hệ thống van một chiều của tĩnh mạch (bị suy), sẽ xuất hiện dòng máu trào ngược dẫn đến tình trạng ứ trệ máu trong lòng tĩnh mạch và làm tăng áp lực tĩnh mạch ở cẳng chân, lâu dần dẫn đến tình trạng suy tĩnh mạch mạn tính. Nhiều trường hợp chúng tạo ra huyết khối.

– Huyết khối tĩnh mạch nông hiếm khi gây biến chứng, không nguy hiểm đến tính mạng, tuy vậy cần thăm khám cẩn thận để loại trừ huyết khối tĩnh mạch sâu phối hợp.

– Huyết khối tĩnh mạch sâu đôi khi có thể bong ra và đi lên phổi, gây thuyên tắc động mạch phổi với tỷ lệ tử vong rất cao.

NGUYÊN NHÂN SUY TĨNH MẠCH MẠN TÍNH CHI DƯỚI

– Thói quen đứng hay ngồi lâu gây ứ trệ máu và tăng áp lực tĩnh mạch của chi dưới.

– Huyết khối tĩnh mạch sâu ngăn cản dòng máu trở về tim.

– Viêm tĩnh mạch với hình thành huyết khối trong các tĩnh mạch sâu hoặc nông.

– Khiếm khuyết van do bẩm sinh.

– Nhiều yếu tố khác: nữ giới, sinh đẻ nhiều, béo phì hay quá cân, táo bón kinh niên, di truyền, nội tiết, sử dụng thuốc ngừa thai, môi trường làm việc nóng và ẩm, lười thể dục, hút thuốc lá, tuổi trên 50…

TRIỆU CHỨNG SUY TĨNH MẠCH MẠN TÍNH CHI DƯỚI

Các triệu chứng và dấu hiệu sớm của bệnh bao gồm:

– Bệnh nhân có cảm giác bó chặt ở bắp chân, nặng chân, mỏi chân, mất ngủ. Có khi thấy tê, kiến bò vùng bàn chân.

– Vọp bẻ (chuột rút) ở bắp chân, thường xảy ra về đêm.

– Sưng phù xung quanh hai mắt cá, thấy rõ vào buổi tối.

– Các triệu chứng thường nặng lên về chiều tối, hoặc sau khi đứng lâu, sau một ngày làm việc, và giảm bớt vào buổi sáng khi ngủ dậy, hoặc sau khi nghỉ ngơi, kê chân cao.

DƯỢC PHÁP

Về dược pháp, sử dụng các bài thuốc tăng cường thành mạch, giảm sức căng nội mạch + cải thiện tình trạng nhược cơ. Bài thuốc cụ thể là bài “Thập Tứ Anh Hào trị suy van tĩnh mạch” với 2 hình thức sử dụng cùng lúc dưới đây:

1/. Dược liệu: Tỏi ta 10g, Đương quy 20g, Xích thược 20g, Hồng hoa 15g, Đào nhân 16g, Xuyên khung 15g, Sinh địa 15g, Thục địa 10g, Hoàng kỳ 12g, Hòe hoa 20g, Đan sâm 20g, Hạt dẻ ngựa (cao) 5g, Cúc vạn thọ (bông, tách Quercetagetin) 5g hoặc cúc vạn thọ (bông và lá) 20g, Ớt (tách Capsaicin) 10g hoặc ớt 4 trái.

Cách làm:

a/. Thuốc uống: 

– 11 vị đầu sắc 2 chén rưỡi còn nửa chén, 3 nước như nhau trộn đều chia làm 3 phần uống trong ngày.

– Cho 3 vị sau vào khi uống.

b/. Thuốc bôt hãm uống như trà.

– 11 vị đầu sấy khô, xay bột.

– 3 vị sau bỏ vào trộn đều.

– Khi dùng, lấy 1 muỗng cafe bột hãm nước sôi trong 1 ly vừa, uống như trà ngày 3 lần.

2/. Công dụng: giảm trương lực thành tĩnh mạch, gây co mạch, giảm kích thước tĩnh mạch, đánh tan huyết khối, kháng viêm, chống phù nề.

3/. Dược trình 25 thang.

Để hỗ trợ trị liệu, cần phụ dụng các bài thuốc tăng cường thể trạng, trị nhược cơ.

Thân ái. 

Nguồn: Thầy Wambua Dominic (Vũ Kim), 12/2/2017.